روستایی برای طبیعت گردها

دهبار،روستایی که در فصل پاییز تمام زیبایی خود را به نمایش میگذارد.

دره ی ارغوان،اغاز راه در روستای دهبار

راه رسیدن به دهبار از محله ی <<طرقدر>> شهر طرقبه اغاز میشود ، محله ای حاشیه ای که این شهر به ارتفاعات جنوب شرقی وصل میشود طرقدر، تا همین سال های اخیر روستایی اباد بود در حاشیه طرقبه که به لطف توسعه ی این شهر حالا به محله ای از ان تبدیل شده است. جاده طرقبه به دهبار، اسفالته است و از حاشیه یکی از غنی ترین رویشگاه های گیاه <<ارغوان>> می گذرد، جایی که اردبیشهت ها، یکدست از رویش بوته های ارغوان، به رنگ ارغوانی در می اید این دره تفریحگاه اهالی طرقبه مشهد است . چشمه های اب انتهای دره، دره ی ارغوان را به تفرجگاه مناسب بهاری تبدیل کرده است.

دره ای ارغوان یک کارکرد مهم دیگر هم دارد، اهالی روستاهایی اطراف، از شاخه های ارغوان،سبد می بافتد. سبد بافی شغل رایجی در طرقبه بوده و تاحدودی هنوز هم هست. هنوز هم میشود در فروشگاه های این شهر ، محصولاتی را پیدا کرد که حاصل هنر و حوصله ای روستایی هست و با شاخه ای ارغوان درست شده است. ارغوان باف ها اوایل پاییز، شاخه های بلند ارغوان را می چینید.این شاخه ها بعد از خیساندن و جوشانده شدن در دیگ های بزرگ ،نرم و منعطف می شوند ومیشود ان ها رابه شکل های مختلفی لابه لای هم بافت .سبد،آبکش <سله>وگلدان بیشترین محصولاتی است که ارغوان باف هامی سازند.راه را با<<محسن موسوی زاده>>آغاز می کنیم که ازفعالان محیط زیست و طبیعت گرده های با سابقه است. او دهبار وارتفاعاتش را مثل کف دست بلد است.موسوی زاده که در بهار تابستان وپاییز زمستان،باره بارها به این منطقه امده است ، می گوید : <<همه ی روستایی ییلاقی جنوب مشهد، حتی اگر جاده اسفالت بین شان وجود نداشته باشد،باز هم به هم راه دارند.راه هایی مالرویی که هر کدام زیبایی های خودش را دارد>>.

رودخانه حیات بخش در روستای دهبار

<<کلاته اهن>>و<<کردینه>> دو روستایی دیگری هستند که راه رسیدن به ان ها از همین جاده طرقبه به دهبار جدا می شود . موسوی زاده می گوید:<<جاده اسفالته ی کلاته اهن، بالادست دره ی ارغوان ، از مسیر دهبار جدا می شود و بعد از عبور از دره ارغوان به کلاته اهن می رسد و بعد هم می ریزد به دریاچی که پشت یک بند تاریخی درست شده است.>>

<<بند گلستان>>را بین راه می بینیم،سدی با 500سال قدمت که اصل ان اجری ومتعلق به دوره ی تیموریان بوده و بعد ها در دوره های مختلف سازه های به ان اضافه شده است.بند گلستان کمی قبل از شهر طرقبه در سمت چپ جاده قرار دارد. همچنان که کلاته اهن  ودهبار با رودخانه ای پرابشان بهم وصل شده اند،روستایی کردینه هم با رودخانه ی پرابش به شهر طرقبه متصل است. کردینه ، همسایه ی کوچک دهبار است.راه خاکی روستای کردینه، هم با رودخانه پر ابش به شهر طرقبه متصل است.کردینه همسایه کوچک دهبار است راه خاکی روستای کردینه، همسایه کوچک دهبار است. راه خاکی روستای کردینه، کمی قبل از رسیدن به دهبار، از جاده طرقبه جدا می شود و نزدیک پنج کیلومتر طول دارد.البته دهبار همسایه ی دیگری هم دارد. روستایی تاریخی <<ازغد>> در ده کیلومتری شمال شرقی اش قراردارد ویک راه خاکی، این دو روستا بهم وصل می کنند. موسوی زاده راه خاکی دهبار به ازغد را نشان میدهد و می گوید :<<دو چرخه سوارها هم این مسیر کوهستانی دوست دارند.مسیر دهبار به ازغد یکی از مسیر های تعریف شده برای دوچرخه سواری کوهستان است>>.دهبار اخرین شهرستان روستای طرقبه شاندیز است و در دامنه های جنوبی آن،روستاهای ییلاقی نیشابور چندین چند راه مالرو، دهبار را در این طرف کوه به <<گرینه>>و<<درورد>> در ان طرف کوه می رساند، راه های که عشق طبیعت گردهاست.

دهبار دره ی پرآب

دهبار مورد علاقه طبیعت گردهاست. روستایی که مثل پیشتر روستاهای ییلاقی، در دل دره است وتپه ماهورهای بلند از هر طرفی روی ان سایه انداخته است. در پیچ خم جاده،قبل از سرازیر شدن به طرف روستا ، نمای کاملی از دهبار می بینیم که با باغ های به زردی نشسته است ، مثل باریکه ای که در دل دره امتداد یافته است. روستا در بالادست است و باغ ها در پایین دست است در مسیر رودخانه ای کشیده شده است.در قدیم خانه های دهبار عمدتا با سنگ های درست شده است یا از کوه اورده یا از کف رودخانه، رودخانه ای که از ارتفاعات بیتالود سرچشمه می گیرد یا با عبور از کنار روستا، باغ هارا سیراب می کنند. وجود اب فراوان در همه فصل های سال، باعث شده تا باغ های دهبار ، باغ های سبز خرم ابادی باشد. دهبار چندین چشمه پراب هم دارد ، چشمه های <<بیدستان>>،<<دقدر>>،<<حیات>>،<<برمنه>>و<<عمره>>، چند تایی از چشمه هایی است که در دره دهبار می جوشد و اب برف های زمستانی را به پایین دست میرساند.دهبار یک چشمه دیگری هم دارد ، چشمه ای که وسط باغ ها قرار دارد. اب این چشمه حتی در وسط تابستان سرد سرد است، ان قدر سرد است که به سختی می شود دست را چنئ لحظه ای در ان نگه داشت . اهالی دهبار  برای <<چشمه سردی >> یک مخزن سمانی ساختن که حجم پیشتر از اب چشمه را در خود دارد. در سال های پیش از این ، قبل از ان لوله کشی ، اب را به همه ی خانه های دهبار برسانند چشمه سردی، باغ های اطراف سیراب می کنند و به رودخانه دهبار می ریزد. دهبار البته قنات هم دارد. کشاورزهای دهباری در چندتای از دره ها که از اب رودخانه دور مانده اند، قنات هایی احداث کرده اند تا بشود دامنه ی باغ های دهبار را تا دره های دورتر هم رساند.

باغ های با میوه های خراسانی در روستای دهبار

به لطف باغ های خرم، کشاورزی در دهبار پررونق است. رودخانه ای پر اب و حاصلخیز، دهبار به روستایی پرمحصول تبدیل کرده است.گردو، گیلاس، هلو ، زردالو وسیب، بخشی از فهرست میوه هایی که این جا در کوه های بینالود به عمل می اید و نمونه های مرغوبش را می شود در باغ های دهبار پیدا کرد.<<تنسگل>> یک میوه ی خراسانی است .میوه ای از خانواده الوها، چیزی بین زردالو و هلو پیوند های جوان تنسگل یا روی درخت هلو باید سوار بشه یا زردالو ، این روش سنتی تکسیر درختان تنسگل است این میوه از زردالو بزرگتر واز هلو کوچکتر است وطعم شیرین ان حتی در رسیده ترین حالت هم رگه های از ترشی دارد.خراسانی ها اسم این طعم گذاشتن <<می خوش>>.پوست میوه تنسگل ،مانند هلو کرک دارد و خیلی زود پلاسیده می شود،برای همین هم باغ دارها رغبتی برای رسیدن این میوه به دوردست ها هم ندارد. مشهد اخرین مقصد ارسال این میوه است و برای همین هم تنسگل به عنوان میوه مشهدی هم شناخته می شود. اگر تنسگل مشهدی باشد <<تلک>> حتما باید میوه دهباری بدانیم. الوچه ای ترشی که اهالی از ان برای ترش کردن طعم غذای شان استفاده می کنند. ابگوشت های دهبار بانلک، طعم ویژه ای پیدا کرد . تنسگل ونک میوه های تابستان است و حالا در ابان ها نمیشود سراغی از ان ها گرفت. تنها میوه ای تازه ای که در سراسر پاییز یافت می شود گونه ای انگور است که اهالی دهبار به او انگور اونگی می گویند . وقتی برگ و بار همه ی درخت ها می ریزد ، تنها خوشه های این انگور دانه درشت تیره رنگ مثل اونگ های روی تاک های باقی می مانند . اهالی دهبار، خوشه های انگور اونگی در تاریک روشن انبار های خنک خانه ها ، به نخ می کشند و از سقف اویزان می کنند. شب های چله در سرمای استخوان سوز دهبار،انگور های اونگی پای تابت همه ی ثبت های میوه است.

طعم  چای کوهی در روستای دهبار

ارتفاعات این روستا هم متل باغ های این روستا، پر بار حاصل خیز است. دامنه ای اطراف دهبار، پر است از بوته های ریواس. بوته های با برگ های بزرگ پهن که ساقه های ترد و ترش مزه دارد. پیش از سفر به این منطقه با نقشه بردار ارشد اداره منابع طبیعی طرقبه شاندیز گپی زدیم. او می گفت اگر چه بهترین ریواس های بینالود در دامنه جنوبی ان در سمت نیشابور به عمل امده. اما ریواس های دهبار هم ریواس های مرغوبی است. ریواس میوه ماه های اردیبهشت خرداد است اما حالا در ابن هم در ارتفاعات دهبار هم دیده می شود. درخت های خودرو که پیشتر در کوهپایه ها دیده می شود. علاوه بر علف خرس، دامنه های دهبار یک میوه پاییزی دیگری هم دارد ، زرشک کوهی. زرشک های کوهی بوته های خودرویی هستند که در پیشتر ارتفاعات کشور دیده می شود. دهبار یک محصول گیاهی ویژه هم دارد که مخصوص دهبار است گونه ای خاص از گیاه <<سماق>> در ارتفاعات دهبار میرویدو که با گونه ای دیگر این گیاه متفاوت است. انبوه بوته های سماق به ارتفاعات دهبار شکل ویژه ای داده است. میوه سماق که خوشه ای است،اواخر تابستان و اوایل پاییز می رسد. بوته های سماق دهبار خودروی است.

دهبار روستای تاریخ

دهبار همچنان که روستای باغ باغداری است، روستای سنت تاریخ است هم هست. سنت عزاداری برای حضرت امام حسین (ع) در دهبار سنت ریشه داری است. قدیمی ترین قبری که در گورستان دهبار قرار دارد. متعلق به خواجه نصیرالدین علی یاری است و داستان ان هم به محرم مربوط می شود. تاریخ دهبار به همین خلاصه نمی شود ، مسجد امام علی (ع) در این روستا یک مسجد تاریخی است که 400سال قدمت دارد و در دوره های مختلف به ویزه در روزگار معاصر مرمت وباسازی شده است. مسجد امام علی (ع) محل اجتماع دهبار است .دهباری ها علاوه بر مسجد جای دیگری برای دوره هم جمع شدن دارند. میدان گاه روستای چنار تنومندش پاتوق اهالی روستا است.چنار دهبار به گفته اهالی 900سال قدمت دارد این تعیین قدمت چندان دور از ذهن نیست ، چناری که از فرط بزرگی روی همه میدان گاه روستا سایه انداخته است. حتما صدها سال قدمت دارد.سفر ما به روستای دهبار یک روزه بوده و حالا که به غروب نزدیک می شویم باید به فکر رفتن باشیم میداینم که مسیر برگشت همانند مسیر رفت خاطره انگیز است.


جاذبه دیدنی شهر تفت در یزد

جاذبه های دیدنی شهر های شمالی

روستایی ییلاقی زوار

پیشنهاد ما به شما تور کیش از مشهد