جاذبه های گردشگری بندر ترکمن

این شهرستان یکی از شهر های غربی استان گلستان است و تا تهران 383 کیلومتر فاصله دارد. این شهرستان به علت وجود جاذبه های طبیعی و صنایع دستی از جمله قالی، قالیچه و پشتی ترکمنی یکی از مهم ترین مراکز گردشگری استان گلستان است.

مراکر دیدنی شهرستان بندر ترکمن عبارتند از: تالاب گمیشان، جزیره آشوراده، بافت قدیمی شهر گمیشان، اسکله توریستی ترکمن، میدان سوار کاری بندر ترکمن، پادگان روس ها، زیارت گاه آق امام، آرام گاه بهاء الدین نقش بندی، دیوار تاریخی گرگان و قیزلر قلعه می باشند.

شبه جزیره آشوراده (آبسکون)(از جاذبه های گردشگری ترکمن)

یکی از مناطق تاریخی کشور ما جزیره یا شبه جزیره یا مجمع الجزایری است که به نام آبسکون یا میان کاله (میان قلعه) شهرت داشته و در دوران اخیر با نام ترکی آشوراده به معنای جزیره آشور (عاشور) شناخته شده است.

شبه جزیره آشوراده در حدود 65 کیلومتر طول و 5/3 تا 5/6 کیلومتر عرض دارد. این منطقه در گذشته به صورت سه جزیره بوده است و به مرور به علت کم شدن آب دریا به صورت شبه جزیره درآمده است ! این منطقه در جنوب شرقی دریای مازندران در ناحیه خلیج گرگان یا استر آباد قرار گرفته است. خلیج گرگان با مساحتی حدود 400 کیلومتر با پهنای 300 متر و عمق یک تا 5/5 متر می باشد. عمق آن در 4 کیلومتر ساحل تا حدود 2 متر و بخش شرقی حدود 7 متر است آب خلیج نسبت به آب دریا 4 تا 5/5 متر می باشد. 5 درصد شور تر است و انواع ماهیان به ویژه خاویار در آن پرورش یافته و صید می شود. این خلیج یکی از آرام ترین آب های ساحل دریای خزر بوده و لنگر گاه مطمئن و راحتی برای کشتی ها می باشد. یکی از حوادث تاریخی که برای جزیره آشوراده (آبسکون) اتفاق افتاده است پناهندگی سلطان محمد خوارزمشاه در سال 617 هجری در اثر یورش مغولان بوده است. با حمله مغولان سلطان محمد خوارزمشاه پس از مشورت با جمعی از امرای مازندران که محل اعتماد و محرم اسرار بودند مصلحت دیده، در اندیشه حفظ جان خود و به احتمال همراه نزدیکان خود به این جزیره فرار کرده است. و مردم مازندران هر روز برای سلطان غذا و چیز های دیگر می آورده اند. او با گشاده دستی کسانی را که خدمتی کرده بودند مناصب والا و قطعات زمین پاداش داده است. با آن که در آن روزگار خفت، این بخشش ها ارزش واقعی نداشت، اما سلطان جلال الدین خوارزمشاه آن احکام و توفیقات را تصویب و تایید کرد. عطا ملک جوینی می نویسد پس از مدتی که خبر اقامت او در جزیره شایع گشت به جزیره دیگری می رود. جمعی از مغولان که از ری بر عقب سلطان فرستاده شده بودند چون سلطان را نیافتند بازگشته و به محاصره قلاع که حرم و خزاین او در آنجا مشغول گشتند. چون خبر به سلطان رسید و به دانست که حرم او بی حرمت شده و حشم بی حشمت گشته و پسران خرد به قتل رسیده و مخدرات در قبضه استیلای بیگانگان اسیر گشته اند ممات را بر حیات اختیار کرده و او را در جزیره دفن کرده اند. در این جزیره آثار تاریخی متعددی یافت می شود.

1- قلعه پلنگان(از جاذبه های گردشگری ترکمن)

ناصر الدین شاه این قلعه را در سال 1285 هـ . ق برای جلوگیری از تجاوز ها و غارت گری ترکمن ها بنا کرده است. اعتماد السلطنه که در سال 1292 در رکاب ناصر الدین شاه به قلعه رفته می نویسد: ده دوازده هزار تومان خرج شده، می گویند برای ترکمن ها ساخته شده که نیایند دزدی و شرارت کند. قلعه با آجر کهنه فرح آباد و با گِل ساخته شده است. نه قلعه جنگی است و نه عیشی، بنای بی معنی و بی خودی است.

2- قلعه سر تک (از جاذبه های گردشگری ترکمن)

این قلعه هم به دستور ناصر الدین شاه در جزیره ساخته شده است. در گزارش حاجی محمد میرزا معروف به مهندس که در سال 1305 نوشته شده، از قلعه پلنگان تا قلعه سر تک 5/5 ساعت فاصله بوده است.

3- میان قلعه(از جاذبه های گردشگری ترکمن)

میان قلعه، قلعه ای بوده که بین پلنگان و ققلعه سر تک ساخته شده و در محل 11 کیلومتری غرب آشوراده واقع است. بنای اولیه که فعلا مورد استفاده پاسگاه مرزی میان کاله است از آثار دوره صفوی است.

امروزه از آثار قلعه پلنگان و میان کاله (میان قلعه) که روزی تفرج گاه شاهان  و امیران بوده تل خاکی بر جای مانده و همه آجر های آن به غارت رفته است.

از زمانی که روس ها نسبت به دریای مازندران و آشورده نظر یافتند کوشیدند تا به گونه ای در آن شبه جزیره ساکن شوند. امیر کبیر در تمامی منطقه خصوصا سرزمین های ترکمن نشین برای جلوگیری از تعرض و نفوذ روس ها 52 باسیتون ایجاد کرد که تعدادی در آشوراده بود و به دستور وی به طور دائم 8000 سرباز در آن منطقه استقرار داشتند تا در برابر روس ها و نفوذ آن ها مقاومت کنند اما پس از به شهادت رساندن آن رادمرد بزرگ رشته امور کشور و حاکمیت ایران در همه جا از جمله در استر آباد از هم گسست و روس ها در شمال نفوذ کردند. اعتماد السلطنه می نویسد روس ها از سال 1262 به این جزیره آمده بودند. جمعیت این جزیره 400 نفر بوده. مریض خانه ای بوده که حکیم روسی داشته است. جزیره محل داد و ستد نفت، پیه، نمک، قیر و ماهی بوده است. ساکنان روسی تبار این جزیره دارای خانه های شخصی و کلیسا و قبرستان نیز بوده اند.

4- دیوار تاریخی گرگان (از جاذبه های گردشگری ترکمن)

یکی از آثار تاریخی معماری دشت گرگان وجود آثار دیواری از آجر و خشت است که مسافتی بالغ بر 200 کیلومتر از خواجه نفس، شمال شرق شهر کلاله آغاز و از شمال آق قلعه و گمیشان و شمال گنبد گذشته و به طرف شمال غرب رفته و در کوه های پیش کمر محو می شود. در نوشته های تاریخی نام های متعددی به این محل اطلاق شده است از جمله سد انوشیروان، سد اسکندر، سد فیروز، قزل آلان (مار سرخ) یا قزل آلانگ.

در طول این دیوار 40 قلعه وجود دارد که با پلان مربع یا مستطیل احداث شده است. بر اساس شواهد و یافته های معماری در کاوش های به دست آمده این بنا متعلق به اواخر دوره ساسانی است. این دیوار با ارتفاع 5/2 تا 5/3 متر و عرض 5/4 متر بعد از دیوار چین بزرگترین دیوار جهان محسوب می شود و در مقابل دشمنان ایران ساخته شده است..

نخستین پژوهش توسط ژاگ دمرگان فرانسوی در 10 سال پیش انجام شده و بعد از آن باستان شناس دیگری در سال 1312 بخش هایی از آن را شناسایی و معرفی کرد. در سال 1316 اشمیت آمریکایی با پرواز روی منطقه، خط قرمز رنگی را روی زمین مشاهده کرد.

طبق روایات این دیوار راخسرو انوشیروان ساخت تا ترک را از تاراج طبرستان باز دارد. این دیوار زمانی حافظ مرز های شمالی بود هم اکنون به ویرانه ای تبدیل شده است و جز در یکی دو محل آثار آن مشهود نیست. در زمان تسلط رضا خان ترکمن صحرا در سال 1305 شمسی جهت ساختن ادارات دولتی و تشویق بر ترکمن ها به خانه سازی عده ای از ترکمن ها با زور و جبر برای کندن آجر های دیوار می بردند. عده ای هم از راه فروش سنگ های دیوار سود مادی بردند هر سنگ را حدود 12 ریال می فروختند. در حین کندن دیوار قلعه ها بعضی ها هم خم و کوزه سفالین نیز پیدا کرده اند. درزا و پهنای قلعه ها 200 × 240 ، 120 × 120 ، 180 × 180 ، 300 × 240 متر و فاصله قلعه ها از یکدیگر 2600، 5000، 5750، 4100 متر بوده است.

5- پارک ملی گلستان(از جاذبه های گردشگری ترکمن)

پارک ملی گلستان منطقه ای کوهستانی است که در "34 '16 °37 عرض شمال تا "00 '31 °37 استان خراسان، مازندران و سمنان واقع شده است و راه تهران مشهداز طریق گرگان به طول 35 کیلومتر آن را به دو قسمت شمالی و جنوبی تقسیم می نماید. پارک ملی گلستان 91895 هکتار مساحت دارد و از سال 1336 تحت حفاظت قرار گرفته است در مجاورت پارک ملی گلستان دو شهر وجود دارد که عبارتند از گنبد قابوس در 55 کیلومتری غرب پارک و بجنورد در 115 کیلومتری شرق پارک واقع شده اند. این پارک دارای دو ورودی شرقی و غربی است و سه راه اصلی به این دو ورودی ختم می شود که عبارتند از:

  • شاه راه آسیایی از طریق گرگان، دو راهی گنبد، تنگراه (ورودی غرب پارک) 145 کیلومتر.
  • شاه راه آسیایی از طریق بجنورد به آشخانه و چمن بیدالی، رباط قره بیل ورودی شرقی پارک 115 کیلومتر.
  • شاه راه از طریق چهل دختر و خوش ییلاق به آزاد شهر الی تنگراه (ورودی غربی) 190 کیلومتر.

بنابراین از گرگان تا روستای تنگراه (نقطه شروع پارک) 145 کیلومتر و از روستای رباط قره بیل (نقطه خروج پارک) تا بجنورد 115 کیلومتر فاصله وجود داشت.

در اطراف پارک ملی گلستان روستا های زیادی دیده می شود. روستا های شمال غربی پارک مانند لهندور، زاو بالا و پایین، خوش چشمه و تنگراه که در بخش جنگلی قرار داشته و ترکمن نشین هستند.

روستا های جنوبی پارک مانند کند سکوه و دشت شاد که در بخش کوهستانی و جنگلی قرار دارند و اهالی آن غیر ترکمن می باشند.

روستا های ضلع جنوب و جنوب شرقی پارک مانند قریه دشت، چشمه خان آرمودلو و رباط قره بیل که در بخش های هموار قرار داشته و دارای اراضی مناسب کشاورزی هستند و نزدیک جاده قرار دارند.

پارک ملی گلستان از نظر شرایط آب و هوایی تحت تأثیر رطوبت دریای خزر است. میزان بارندگی 150 میلی متر تا 750 میلی متر است. متوسط دمای سالانه بین 8/11 تا 5/17 درجه سانتی گراد است. دمای حداقل تا منهای 28 درجه و دمای حداکثر مطلق تا 45 درجه گزارش شده است. متوسط رطوبت هوا بین 60 درصد و 83 درصد متغیر است و در زمستان تا 100 درصد و در تابستان به 18 درصد می رسد.

پارک ملی گلستان منطقه ای کوهستانی است و دارای آب و هوای گوناگونی است و بنابراین ارتفاعات از نظر گیاهی، جانوری و اقلیمی ویژگی های متفاوتی دارد. نوسانات ارتفاع از 500 متر تا بیش از 2000 متر می رسد.

پارک ملی گلستان دارای دره های متعددی است که برخی از مشهور ترین آن ها به شرح زیر است:

  1. دره آلمه در شرق پارک که پوشیده از درختان اورس و درختچه های سیاه تلو، زرشک، کیکم، پلاخور و لیک بوده و زیست گاه قوچ و میش اوریال است.
  2. دره آق سو در جنوب پارک و در مرز استان های خراسان شمال و مازندران که پوشیده از جنگل است و زیست گاه کل و بز و مرال می باشد.
  3. دره آبشار که 5 کیلومتری شرق تنگه گل در کنار جاده واقع و انتهای آن آبشار بلند و زیبایی دارد.
  4. دره سوار باغی که در نزدیکی تنگه گل قرار دارد و زیست گاه مرال، کل بز، گراز، خرس و پلنگ است.
  5. دره جمشید آباد در غرب پارک واقع شده و با درختان تنومند پوشیده شده و زیست گاه بسیار مهم مرال، شوکا و گراز است و ماهور های آن زیست گاه قرقاول است.
  6. دره قز قلعه در جنوب پارک واقع شده و زیست گاه مهم قوچ و میش کل، بز، مرال و خرس به شمار می رود.
  7. دره خشک که در شمال شرقی پارک قرار دارد و زیست گاه کل، بز، قوچ و میش است.
  8. پارک ملی گلستان از جنگ های متعدد انبوه خزری تشکیل یافته که به بخش عمده پراک را تشکیل می دهد.

منابع آب پارک ملی گلستان  شامل یک رودخانه و تعداد زیادی قنات و حدود 21 چشمه است و رودخانه دوغ که سر چشمه آن حوالی دو راهی دشت بوده و سمت غرب جریان دارد و حوالی تنگه راه از پارک خارج می شود.


از اینکه با تورآگهی همراه هستید سپاسگذاریم.

الف) مطالعه مطالب گردشگری بیشتر:

ب) پیشنهادهای مسافرتی تورآگهی:

  • برترین پیشنهادهای تور کیش  همه آژانس های ایران 
  • برترین پیشنهادهای تورشمال  همه آژانس های ایران
  • برترین پیشنهادهای تور مشهد  همه آژانس های ایران